عواقب مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک

خرید آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک ها (یا در اصطلاح عموم چرک خشک کن ها) در بین داروهای امروزی، بیشترین داروهای تجویزی هستند. آنتی بیوتیکها از طریق کشتن میکروبها یا توقف تکثیر آنها با عوامل بیماری زا مقابله می کنند. پنی سیلین ، اولین آنتی بیوتیکی بود که بطور تصادفی از محیط کشت کپک کشف شد. امروزه متجاوز از 100 آنتی بیوتیک مختلف وجود دارد که پزشک برای درمان ناراحتی های کوچک تا عفونت های تهدیدکننده حیات از آنها استفاده می کند، ولیکن اگر نابجا مصرف شوند بسیار خطرناک خواهند بود. با شناخت اهمیت مصرف بجا و نابجای آنتی بیوتیکها، شما می توانید به سلامتی خود وخانواده خود کمک کنید.

هرچند برخی آنتی بیوتیکها علیه انواع گسترده ای از عفونتها مؤثر هستند ولی مهم است که بدانیم هر آنتی بیوتیکی تمام عفونتها را نمی تواند درمان کند و نیز آنها فقط علیه عفونتهایی بکار می روند که توسط باکتریها ٬ قارچ ها و انگل های بیماری زا بوجود آمده باشند و علیه بیماریهای ویروسی مثل سرماخوردگی و آنفولانزا تاثیری ندارند. بهترین کاری که شما می توانید در این مواقع انجام دهید این است که اجازه دهید سرماخوردگی و آنفولانزا، دوره خود را که گاهاً 2 هفته ممکن است طول بکشد ٬ طی کند و فقط علایم راتسکین دهید. اگر بیماری شما طی 2 هفته بدتر شد یا شروع به بهبود نکرد جهت بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کنید.

 

بعنوان مثال بیماریهای زیر در اکثر موارد علت ویروسی دارند:

– سرماخوردگی (گرفتگی بینی ٬ گلودرد ٬ عطسه ٬ سرفه ٬ سردرد)

– آنفولانزا (تب ٬ لرز ٬ بدن درد ٬ سردرد ٬ گلودرد ٬ سرفه خشک)

– خیلی از سرفه ها

– برونشیت حاد (سرفه و تب) در بسیاری موارد توسط ویروسها ایجاد می شود.

– فارنژیت (گلودرد) نیمی از این موارد توسط ویروسها ایجاد می شود.

– گاستروانتریت های ویروسی (اسهال و …)

 

و بیماریهای زیر در بیشتر مواقع علت باکتریایی دارند:

– عفونتهای گوش – آنتی بیوتیکها بر بیشتر و نه کل عفونتهای گوش موثر هستند.

– عفونتهای شدید سینوسها (که 2 هفته یا بیشتر طول بکشد.)

– گلودرد استرپتوکوکی

– عفونت ادراری

 

تنها پزشک است که می تواند از بین انواع مختلف آنتی بیوتیکها ٬ آنتی بیوتیک مؤثر برای بیماری شما را تشخیص دهد. بعنوان مثال اگر شما عفونت گوش داشته باشید ٬ پزشک تشخیص می دهد که چه نوع از باکتریها اغلب می تواند باعث عفونت گوش شود. اگر عفونتی باشد که بتواند توسط گونه های مختلفی از باکتریها ایجاد شود یا توسط باکتریهایی ایجاد شود که قابل پیش بینی نباشد که به چه آنتی بیوتیکی حساس است ٬ آزمایشگاه نمونه هایی از خون ٬ ادرار یا نسج فرد بیمار را می گیرد و از طریق تکنیک های خاصی مثل رنگ آمیزی یا کشت به تشخیص باکتریهای ایجاد کننده عفونت و یا تعیین حساسیت آنها به آنتی بیوتیکها کمک می کند.

عوامل مؤثر دیگر در انتخاب آنتی بیوتیک از طرف پزشک ٬ اطلاع از سابقه حساسیت بیمار به یک آنتی بیوتیک خاص ٬ قیمت دارو ٬ زمانبندی دوز دارو ٬ عوارض عمومی دارو ٬ سن بیمار ٬ بقیه داروهایی که فرد دریافت می کند و محل اکتساب عفونت در جامعه است ٬ مثلاً اینکه آیا بیمار در خانه سالمندان زندگی می کند یا نه ٬ زیرا باکتریهای متفاوتی در این گونه محیط ها میتوانند عامل بیماری باشند.

 

استفاده از آنتی بیوتیکها در بیماریهای ویروسی :

– نه عفونت را درمان می کند.

– نه مانع از سرایت بیماری می شود.

– نه حال بیمار را بهتر می کند.

– ممکن است عوارض جانبی خطرناک داشته باشد.

– باعث گسترش مقاومت آنتی بیوتیکی می شود.

مقاومت آنتی بیوتیکی معضلی بزرگ

مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها موجب می‌شود تا برخی از میکروب‌ها و باکتری‌ها در مقابل این داروها آنقدر مقاوم شوند که دیگر آنتی بیوتیک تاثیری در بهبود بیماری نداشته باشد و مقاومت آنتی بیوتیکی به وجود آید. در این صورت باکتری‌ها از بین نمی‌روند و رشد آنها متوقف نمی‌شود بلکه همچنان رشد کرده و گسترش می‌یابند.

با این تفاسیر حال تصور کنید که یک عفونت ساده برای شما به وجود آید که به راحتی با یک آنتی بیوتیک قابل درمان است اما چون شما قبلا به شکل ناصحیح از آنتی بیوتیک استفاده کرده‌اید، بدن شما مقاوم شده و در برابر مصرف این دارو بهبودی حاصل نمی‌شود. در این حالت باید از آنتی بیوتیک قوی‌تری استفاده کرد که ممکن است عوارض جانبی ناخوشایندی را برای شما داشته باشد. البته ابتدا باید دید که اصلا آنتی بیوتیک قوی‌تری وجود دارد یا نه.

مقاومت آنتی بیوتیکی چه عواقبی دارد ؟

در مواردی که به دلیل مصرف خودسرانه، آنتی بیوتیک دیگر موثر نباشد، نتیجه این می‌شود که:

  • دوره بهبود بیماری طولانی‌تر شود
  • مجددا و شاید به دفعات باید به پزشک مراجعه کرد
  • بیماری پیچیده‌تر می‌شود
  • استفاده از داروهای قوی‌تر و گاه گران‌تر الزامی می‌شود
  • هزینه‌های درمانی افزایش می‌یابد
  • اگر عفونت شدید باشد و با مصرف دارو پاسخی دریافت نشود، خطر مرگ را در پی خواهد داشت

مقاومت به آنتی بیوتیک دستاوردهای پزشکی مدرن را به خطر می‌اندازد. اگر مصرف آنتی بیوتیک در یک فرد بی‌اثر شود، عمل پیوند اعضا، شیمی‌درمانی و عمل‌های جراحی همچون سزارین بسیار خطرناک می‌شوند زیرا در این موارد احتمال عفونت بسیار بالا است.

مصرف خودسرانه ممنوع

مقابله با مقاومت آنتی بیوتیکی

چه کنیم تا مقاومت آنتی بیوتیکی به وجود نیاید؟ به نکات زیر دقت کنید:

  • از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها بپرهیزید.
  • اگر مشکلی برای سلامتی شما پیش آمده است در اولین اقدام به پزشک مراجعه کنید.
  • پزشک برای بیماری‌های ویروسی آنتی بیوتیک تجویز نخواهد کرد شما نیز وی را برای تجویز آنتی بیوتیک تحت فشار قرار ندهید.
  • اگر برای بیماری که دارید پزشک به شما آنتی بیوتیک تجویز کرد، دوره درمان خود را کامل کنید یعنی تا زمانی که پزشک توصیه کرده مصرف دارو را ادامه دهید چون در غیر این صورت عامل بیماری به طور کامل از بین نمی‌روند و احتمال عفونت مجدد وجود دارد.
  • آنتی بیوتیک‌ها باید سر ساعت مشخص و در فواصل زمانی تعیین شده مصرف شوند تا موثر باشند.
  • پس از اتمام بیماری باقیمانده دارو را دور بریزید و برای دفعات بعدی و مصرف خودسرانه نگه ندارید.
  • در صورتی که علائم بیماری شما با سایر افراد از جمله اعضای خانواده تان یکسان است، آنتی بیوتیک مورد استفاده خود را به آنها ندهید زیرا ممکن است تشخیص شما صحیح نباشد. این کار را حتما باید به پزشک سپرد.
  • در صورت فراموش کردن مصرف آنتی بیوتیک مورد نظر و یا استفاده از آن در دوز اشتباه حتما با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.

 عوارض جانبی آنتی بیوتیکها :

عمدتاً شامل ناراحتی های ملایم گوارشی ٬ تهوع ٬ اسهال یا مدفوع نرم است. بعضی آنتی بیوتیکها ممکن است باعث حساسیت به نور آفتاب شوند.

درصورت داشتن عوارض زیر با پزشک تماس بگیرید:

استفراغ ، اسهال آبکی شدید، دردهای شکمی شدید، پلاکهای سفید بر روی زبان ، وجود ترشح یا خارش واژن ( ناحیه تناسلی خانمها)

واکنش های حساسیتی:

بعضی افراد به بعضی گروههای آنتی بیوتیکها (عمدتاً گروه پنی سیلین ها) حساسیت دارند ، در این صورت پزشک در صورت آگاهی، آنتی بیوتیک آن گروه را تجویز نخواهد کرد. علائم حساسیت شامل جوشهای ریز قرمز ، خارش ، کهیر ٬ ورم لب ٬ صورت و زبان و موارد شدیدتر مثل سختی در تنفس و کاهش فشار خون می باشد.

در خانمها ٬ علاوه بر موارد فوق باید به نکات زیر توجه شود:

1- ممکن است مصرف آنتی بیوتیک منجر به عفونت قارچی واژن شود ٬ علت این مساله این است که در اثر مصرف این داروها ٬ باکتریهای معمول که در واژن زندگی می کنند ٬ کشته میشوند و در نتیجه قارچ بسرعت رشد میکند. علائم ٬ شامل یکی یا بیشتر از این حالتهاست: خارش ٬ سوزش ٬ درد در زمان نزدیکی و ترشحات واژن

2- آنتی بیوتیک ممکن است باعث شود تاثیر قرصهای خوراکی جلوگیری از بارداری کم شود ٬ چه بسا در طول دوره درمان با آنتی بیوتیک استفاده ازروشهای دیگر ضد بارداری لازم باشد که در این موارد باید از داروساز یا پزشک مشاوره بگیرید.

3 – درخانمهای باردار ٬ بعضی آنتی بیوتیکها می توانند از جفت عبور کنند و به جنین صدمه برسانند.

پزشک باید از تمام مسائل فوق آگاه باشد.

 

عوارض آنتی بیوتیک

کلام پایانی

مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک‌ ها معضلی بزرگ در ایران است. اکثر افراد نمی‌دانند که با این کار حتی می‌توانند جان خود را به خطر بیندازند. اگر سطح دانش عمومی جامعه بالا برود شاید دیگر کمتر کسی به سمت استفاده از آنتی بیوتیک بدون تجویز پزشک برود. با مطالعه این مقاله به اطرافیان خود نیز در رابطه با خوددرمانی هشدار دهید.

 

DarooAdmin
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.