حساسیت فصلی و روش های کنترل و درمان آن

آلرژی فصلی و یا حساسیت بیماری ساده اما اذیت کننده‌ای هست که میتواند تا زمان زیادی بدن شما را درگیر کند. مقابله با آلرژی های فصلی و حساسیت نکات و روش‌هایی دارد که در این مقاله قصد داریم به توضیح آن‌ها بپردازیم.

حساسیت فصلی چیست؟

حساسیت فصلی به انگلیسی (seasonal allergy) است و به مجموعه واکنش‌های سیستم ایمنی بدن گفته می‌شود که با شروع فصل گرده افشانی گل‌ها در بدن بروز می‌کند. طبیعی است که این واکنش‌ها دریک زمان و فصل خاص بروز کند. به همین جهت به آن حساسیت فصلی گفته می‌شود. همینطور طبق تعریف ویکی‌پدیا حساسیت فصلی یا همان آلرژی فصلی یکی از حساسیت‌های شایع است که معمولاً در فصل‌های بهار، تابستان و پاییز، هنگامی که گیاهان گرده افشانی می‌کنند، بیشتر مشاهده می‌شود. این نوع حساسیت از استنشاق گرده گیاهان به چشم حاصل می‌شود.
سیستم ایمنی بدن همه‌ی ما در مقابل گرده‌ی گل واکنش نمی‌دهد و در افرادی که سیستم ایمنی حساسی دارند بروز می‌کند. حتی بروز آن در افراد مختلف با شدت و ضعف همراه است.

علت بروز حساسیت فصلی چیست؟

حساسیت زمانی بروز می کند که سیستم ایمنی بدن به ‌طور اشتباه در برابر ماده‌ای که به نام «آلرژن» شناخته می‌شود و چندان خطرناک هم نیست، از خود دفاع می‌کند. در حالت طبیعی، سیستم ایمنی بدن در برابر باکتری و ویروس دست به کار می‌شود.

در شرایطی که آلرژی ایجاد می‌شود، هر زمان که ماده‌ی حساسیت‌زا ظاهر شود، سیستم بدن شروع به کار و مقابله با آن می‌کند. گاهی این ماده‌ی حساسیت‌زا می‌تواند دانه‌ی گرده و قارچ باشد. درست در همین نقطه است که درمان سرفه‌ی آلرژیک، درمان آلرژی بینی و دیگر علائم آن به یک دغدغه تبدیل می‌شود.

علل ابتلا به آلرژی در فصول مختلف

عوامل مختلفی مثل گرده‌ی گیاهان، کپک‌ها، گردوخاک و … باعث حساسیت فصلی می‌شوند. در فصول مختلف سال، مواد حساسیت‌زا (آلرژن) مختلفی در هوا وجود دارند و بسته به اینکه شما به کدام‌یک از این مواد حساسیت داشته باشید، ممکن است زمان حساسیت فصلی شما متفاوت باشد.

آلرژی فصلی در بهار

 

آلرژی در فصل بهاردر بهار، اغلب درختان عامل ایجاد حساسیت هستند. سایر عوامل نیز علف‌ها و گرده علف‌های هرز هستند. از درختان آلرژی‌زا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • توس (غان)
  • سدر (کنار)
  • توسکا (توسه، رازدار یا رزدار)
  • شاه بلوط
  • بید
  • صنوبر
  • سرو
  • افرا
  • کاج

توجه داشته باشید در روزهایی که نسیم می‌‌آید، آلرژی بهاری شما ممکن است تشدید شود؛ زیرا باد به راحتی می‌تواند گرده‌ها را در هوا جابه‌جا کند.

آلرژی فصلی در تابستان

آلرژی در فصل تابستان

دلیل این که به آلرژی فصلی تب یونجه نیز می‌گویند، مربوط به تابستان است که اغلب در این فصل برداشت یونجه انجام می‌شود. اما دلیل اصلی ایجاد حساسیت فصلی در تابستان گیاهانی مانند علف چاودار، علف تیموتی و علف‌های هرز دیگر هستند. تحقیقات نشان داده‌اند که علف‌ها شایع‌ترین محرک‌ها برای افراد مبتلا به آلرژی فصلی هستند.

توصیه می‌کنیم در روزهایی که می‌خواهید زمان خود را در بیرون از خانه بگذرانید، از کوتاه کردن چمن‌ها خودداری کنید؛ زیرا این کار باعث پراکنده شدن گرده‌ها در هوا می‌شود. همچنین آب و هوای گرم و مرطوب، شرایط مناسبی را برای رشد کپک فراهم می‌کند. این کپک‌ها معمولا روی علف‌ها، دانه‌ها و کنده‌های درختان رشد می‌کنند. علاوه بر این‌ها، در اواخر تابستان حساسیت ناشی از کپک‌ها و هاگ‌های قارچ بسیار رایج است.

آلرژی فصلی در پاییز

 

آلرژی در فصل پاییزپاییز فصلی است که بیشتر گرده‌های حساسیت‌زا در هوا وجود دارند. علائمی که گرده‌های موجود در پاییز ایجاد می‌کنند می‌تواند بسیار شدید باشد. گیاهانی که باعث آلرژی فصلی در پاییز می‌شوند شامل موارد زیر هستند:

  • گزنه
  • برنجاسف
  • درخت ترشک (ترشک درختی)
  • چنار

در پاییز نیز همانند تابستان، کپک‌ها و قارچ‌ها نیز می‌توانند باعث بروز علائم حساسیت شوند. اگر آلرژی شما شدید است، سعی کنید پنجره‌ها و درهای خانه و ماشین خود را بسته نگه دارید.

آلرژی فصلی در زمستان

آلرژی در فصل زمستان

در فصل زمستان آلرژن‌هایی که در فضای باز باعث بروز علائم حساسیت فصلی می‌شوند به دلیل سرد شدن هوا، کمتر وجود دارند. اما در خانه نیز آلرژن‌هایی وجود دارد که می‌توانند در این فصل باعث حساسیت شوند؛ مانند:

  • کپک
  • شوره حیوانات خانگی
  • کنه
  • گرد و غبار
  • حشرات

اما خبر خوب این است که آلرژن‌های داخل خانه، برخلاف آلرژن‌های بیرونی قابل کنترل و حذف هستند. در زیر چند نکته برای رهایی از آلرژن‌های داخل خانه را شرح می‌دهیم:

  • ملافه‌های خود را حداقل هفته‌ای یک بار با آب داغ بشویید.
  • سطوح کپک زده یا هر مکانی که مستعد کپک است را تمیز کنید. این مکان‌ها شامل رطوبت ‌سازها، خنک کننده‌ها، تهویه‌های مطبوع و یخچال‌ها هستند.
  • رطوبت اضافی را با استفاده از یک رطوبت‌گیر کاهش دهید.

علائم حساسیت فصلی چیست؟

عطسه کردن، خس خس سینه و آبریزش چشم، از جمله علائم رایج حساسیت فصلی هستند. در صورتی که علائم زیر را تجربه کردید، به احتمال زیاد دچار حساسیت فصلی شده‌اید:

  • عطسه کردن مکرر
  • آبریزش یا خارش چشم‌ها
  • آبریزش بینی
  • گرفتگی بینی، گوش‌ها و سینه
  • خارش گلو
  • پف کردن پلک‌ها

علائمی که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم، جزء علائم بسیار رایج هستند. اما ممکن است حساسیت شما با علائم دیگری خود را نشان دهد‌. علائم حساسیت فصلی زیر شیوع کمتری دارند؛

  • خس خس سینه
  • سرفه کردن
  • سردرد خفیف

حساسیت فصلی

تشخیص آلرژی فصلی

تشخیص حساسیت فصلی در بهار یا آلرژی پاییزی یک فرایند پیچیده نیست که نیاز به آزمایش و یا اقدامات تشخیصی دقیق داشته باشد. پزشک می‌تواند با معاینه مخاط بینی و گلو متوجه التهاب در این نواحی شود. با سوالات زیر هم از بیمار شرح حال  می‌گیرد.

چه زمانی از سال دچار این حالات می‌شوید؟

چند وقت است که سرفه و آبریزش بینی و چشم یا سایر علائم را دارد؟

بررسی تاریخچه‌ی خانوادگی بیمار یعنی باید پزشک مطلع شود آیا کسی در خانواده‌ی بیمار مبتلا به حساسیت فصلی بوده است یا نه؟

بررسی تاریخچه‌ی پزشک بیمار  میتواند به معنی این نیز باشد که بیمار چه داروهایی مصرف می‌کند یا چه بیماری‌هایی دارد؟

نقش تغذیه در درمان حساسیت فصلی

پزشک برای برطرف شدن مشکل شما استفاده از دارو را پیشنهاد می‌کند. یکی دیگر از روش‌های درمان حساسیت فصلی، مصرف خوراکی‌ها و میوه‌هایی است که در کاهش علائم حساسیت فصلی مؤثر  هستند. یک رژیم غذایی سالم، علائم حساسیت را کمتر می‌کند.

باید به این موضوع مهم هم توجه کنید که بعضی از مواد غذایی باعث بدتر شدن حساسیت و علائم شما می‌شوند. بنابراین باید از خوردن آن‌ها اجتناب کنید. در ادامه ابتدا به چند عادت غذایی مؤثر در درمان حساسیت فصلی می‌پردازیم. سپس بدترین مواد غذایی برای حساسیت را به شما معرفی می‎‌کنیم.

۱. امگا ۳ بیشتری بخورید

رژیم غذایی موثر در درمان آلرژی

مصرف امگا ۳ از آنجایی که دارای فواید ضدالتهابی هم هست، به افراد مبتلا به آلرژی توصیه می‌شود.

امگا ۳ یک اسید چرب است و در مواد غذایی‌ مانند ماهی، تخم‌مرغ، گردو، روغن آفتاب‌گردان، تخم کدو، تخم کتان، کنجد و فندق وجود دارد. امگا ۳ به قدری مفید است که مصرف آن در هر سنی پیشنهاد می‌شود. مصرف امگا ۳ از آنجایی که دارای فواید ضدالتهابی هم هست، به افراد مبتلا به آلرژی توصیه می‌شود. می‌توانید قرص روغن ماهی را هم مصرف کنید. البته مثل همیشه توصیه می‌کنیم اول با پزشک مشورت کنید.

۲. از محصولات پروبیوتیک استفاده کنید

ماست و بعضی دیگر از خوراکی‌ها دارای باکتری پروبیوتیک هستند و به همین دلیل، موجب حفاظت از میکروبیوم روده می‌شوند. پروبیوتیک ضدالتهاب است و می‌تواند برای درمان حساسیت فصلی مؤثر باشد.

۳. از خوردن میوه‌های آلرژی‌زا اجتناب کنید

مصرف بعضی از میوه‌ها و مواد غذایی می‌تواند علائم حساسیت را تشدید کند. مصرف این خوراکی‌ها موجب خارش گلو و علائمی مانند عطسه و آبریزش بینی می‌شود. حساسیت به مواد خوراکی به این دلیل ایجاد می‌شود که پروتئین موجود در آن‌ها مشابه پروتئین موجود در دانه‌ی گرده است.

افراد حساس به گرده افشانی گیاهان، ممکن است به خوراکی‌هایی مانند هویج، مغزها، هلو و کرفس هم حساس باشند. کسانی که به سبزه و چمن حساسیت دارند، بعد از مصرف گوجه فرنگی، خربزه و طالبی، پرتقال و موز دچار علائم آلرژی می‌شوند.

۴. میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنید

خوردن میوه و سبزی یکی از روش‌های درمان حساسیت فصلی به شمار می‌رود و آن هم به دلیل آنتی اکسیدان و ویتامین C موجود در آن‌ها است. ویتامین C یک آنتی‌هیستامین طبیعی است که به بدن در مبارزه با آلرژن‌ها کمک می‌کند و بدن را از علائم بیماری و حساسیت فصلی دور نگه می‌دارد.

۵. عسل بخورید

عسل برای سلامتی بدن فواید زیادی دارد. در عسل طبیعی به دلیل وجود زنبور در فرآیند آماده‌سازی، میزان کمی گرده وجود دارد که تا حدودی موجب مقاومت بیشتر بدن به دانه‌ی گرده می‌شود.

البته گرده‌ای که در عسل طبیعی دیده می‌شود، از گل به دست می‌آید و با انواع دانه‌های گرده‌ی موجود در درختان و گیاهان که بیشتر افراد به آن‌ها حساسیت نشان می‌دهند، متفاوت است. برای مصرف بیشتر عسل مطمئن شوید که حتی به دوز پایین گرده هم حساسیت ندارید.

مواد غذایی مضر برای حساسیت فصلی

همان‌طور که بعضی از خوراکی‌ها به بهبود علائم حساسیت فصلی کمک می‌کنند، یک سری مواد غذایی منجر به بدتر شدن آن‌ها می‌شوند. در ادامه به بعضی از این مواد غذایی اشاره می‌کنیم.

۱. سیب

اگر حساسیت دارید، خوردن سیب باعث می‌شود علائمتان بدتر شوند و دهان و گلویتان شروع به خارش کنند. بنابراین در صورت ابتلا به حساسیت فصلی، خوردن سیب را فراموش کنید.

۲. زردآلو

زردآلو هم از جمله دیگر میوه‌های ممنوعه برای افراد مبتلا به حساسیت است. خوردن این میوه به دلیل ترکیباتی که دارد، بدتر شدن علائم حساسیت را به دنبال دارد.

۳. بادام

بعضی از آجیل‌ها، از جمله بادام جزء بدترین مواد غذایی برای حساسیت فصلی به شمار می‌روند. بنابراین حواستان باشد از خوردن آن‌ها خودداری کنید.

۴. موز

اگرچه موز معمولا یک میوه‌ی فوق‌العاده سالم و مقوی تلقی می‌شود، اما افراد مبتلا به حساسیت فصلی باید از خوردن آن اجتناب کنند. کسانی که به گیاه ابروسیا (ragweed) حساسیت دارند، معمولا واکنش آلرژیک مشابهی به موز خواهند داشت.

۵. کاری

کاری از جمله ادویه‌هایی است که مصرف آن برای افراد مبتلا به حساسیت فصلی، چیزی به جز بدتر شدن علائم را به دنبال نخواهد داشت. بنابراین اگر حساسیت فصلی دارید، به یاد داشته باشید که از این ادویه در غذاهایتان استفاده نکنید. از جمله دیگر مواد غذایی و ادویه‌هایی که باعث بدتر شدن حساسیت فصلی می‌شوند، می‌توانیم اقلام زیر را نام ببریم؛

  • آلبالو
  • گلابی
  • کیوی
  • هویج
  • بادام‌زمینی
  • فندق
  • خیار
  • جعفری
  • هندوانه
  • پرتقال
  • فلفل دلمه‌ای
  • کلم بروکلی
  • گل‌کلم
  • کرفس
  • سیر
  • پیاز
  • کدو
  • گشنیز
  • فلفل سیاه
  • هلو
  • گوجه‌فرنگی
  • سیب‌زمینی

کنترل بهتر آلرژی فصلی با تغییر شیوه زندگی

راهکارهای خانگی کاهش حساسیت فصلی

علائم آلرژی فصلی به دلیل عوامل مختلف، وابسته به فصل در ما ظاهر می‌شود. آلرژی فصلی با علائمی مانند آبریزش بینی و عطسه همراه است که گاهی تداوم کیفیت مناسب زندگی را برای ما غیرممکن می‌سازند.

می‌دانیم بهترین راه رهایی از آلرژی، تعیین عامل آلرژی‌زا و دوری کردن از آن است، اما این کار همیشه ساده نیست. به همین دلیل با تجویز پزشک معالج یا گاهی صلاحدید دکتر داروساز در داروخانه، با استفاده از برخی داروها می‌توانیم علائم آلرژی را کاهش دهیم.

همچنین، با رعایت بیشتر برخی نکات در خانه هم می‌توانیم به کنترل ساده‌تر علائم آلرژی فصلی کمک کنیم. در زیر به برخی از این اقدامات اشاره می‌کنیم:

بسته نگه داشتن پنجره‌ها

در هوای عالی فصل بهار، تعداد گرده‌های گیاهان هم در هوا زیاد است. خوب است اگر پنجره‌ها را بسته نگه داریم و در صورت امکان روی کولر یا دریچه کولر یا دستگاه تهویه هوا را با فیلتر هپا (HEPA) بپوشانیم. این فیلتر از انتقال ذرات موجود در هوا جلوگیری می‌کند.

نکات مهم هنگام ورود به خانه

وقتی به خانه وارد می‌شویم، ناخواسته مقداری از گرده گیاهان یا سایر عوامل آلرژی‌زا را ممکن است با خود به داخل خانه بیاوریم. این عوامل ممکن است روی پوشاک،کفش، مو و پوست ما قرار داشته باشند.

خوب است اگر بتوانیم هنگام ورود به خانه مستقیم به حمام برویم و لباس‌ها را هم برای شستشو بگذاریم.

گردگیری منزل

نظافت و گردگیری در منزل یکی از عواملی است که باعث می‌شود مواد آلرژی زا از محیط پاک شود و شما کمتر در معرض آسیب‌های حساسیت فصلی باشید. پس در فصل بهار و تابستان بیشتر از قبل محیط زندگی و وسایل را گردگیری کنید.

استفاده از ماسک

وقتی از خانه خارج می‌شویم یا در خانه مشغول استفاده از جارو برقی هستیم، باید از ماسک استفاده کنیم.

ماسک N۹۵ بهترین ماسک برای این مورد است. این ماسک از عبور ۹۵ درصد از ذرات معلق در هوا از جمله گرده‌های گیاهان پیشگیری می‌کند.

تغذیه سالم

تردیدی نیست که تغذیه سالم برای سلامت همه بدن ضرورت دارد.

جالب است بدانید در پژوهش‌های پزشکی مشخص شده مصرف غذاهای مفید مانند سبزی‌ها، میوه‌ها و مغزیات مانند بادام در مجموع باعث کنترل بهتر علائم آلرژی می‌شوند.

شستشوی گلو و بینی

وقتی مواد آلرژی‌زا به مخاط بینی یا گلو می‌چسبند، مدتی طول می‌کشد تا واکنش دستگاه ایمنی بدن ما را تحریک کنند و علائم آلرژی ظاهر شود.

شستشوی گلو (غرغره) و شستشوی بینی با محلول نمکی (سرم شستشو) می‌تواند با کاهش تعداد این عوامل در مخاط حلق و بینی، به کاهش علائم آلرژی منجر شود. برای افراد مبتلا به آلرژی، به‌ویژه شستشوی بینی و گلو هنگام ورود به خانه توصیه می‌شود.

نوشیدن مایعات فراوان

آلرژی باعث تحریک مخاط و تولید ترشحات بیشتر در بینی و پشت حلق می‌شود. نوشیدن آب و آبمیوه‌ی بیشتر، باعث رقیق شدن و دفع راحت‌تر این ترشحات می‌گردد.

مایعات گرم مانند چای و سوپ یا بخور گرم هم می‌تواند در این مورد مفید باشد.

طبیعی زندگی کنیم

وجود مواد شیمیایی قوی به‌ویژه شوینده‌های قدرتمند در خانه می‌تواند مخاط بینی را آزرده نماید و علائم آلرژی را بیشتر کند.

برای ما مبتلایان به آلرژی، شاید درست کردن محلول‌های شوینده خانگی با مقداری سرکه یا جوش شیرین نسبت به مواد شوینده تجاری موجود در فروشگاه‌ها بهتر باشد.

اگر به آلرژی شدید مبتلا هستیم، شاید بهتر باشد از فرد دیگری برای نظافت خانه کمک بگیریم.

استعمال دخانیات ممنوع

هرگونه آلودگی هوا از جمله دود قلیان و سیگار، علائم آلرژی فصلی را وخیم‌تر می‌کند.

دود دخانیات، آبریزش و خارش بینی و چشم را تحت تاثیر منفی خود قرار می‌دهد. حتی گاهی اسپری‌ها مانند اسپری عطر یا دود ناشی از شومینه نیز علائم آلرژی ما را تشدید می‌نماید.

دوری از استرس و اضطراب

واکنش‌های هیجانی در مقابل اتفاقات مانند استرس و اضطراب بر سیستم ایمنی بدن موثر است. اگر شرایط شغلی یا زندگی شما به صورتی است که در مواجهه با عوامل استرس‌زا هستید باید برای کاهش بروز این علائم زندگی آرام تری داشته باشید. مثلا یوگا و مدیتیشن انجام دهید ؛ اگر امکان دارد شغلتان را عوض کنید یا شیوه‌های مقابله با شرایط استرس زا را یاد بگیرید.

درمان دارویی و کاهش علایم حساسیت فصلی

  • آنتی‌هیستامین‌ها داروهایی هستند که می‌توانند علائم حساسیت فصلی را کاهش دهند.
    • لوراتادین
    • سیتیریزین
    • فکسوفنادین

    نمونه‌هایی از داروهایی هستند که بدون نسخه می‌توانید از داروخانه تهیه کنید و با آن آبریزش بینی و چشم  و عطسه و خارش را از بین ببرید.

  • داروهای موضعی (مثل اسپری‌های بینی، قطره‌های چشمی،…) مانند سودافدرین علائم گرفتگی بینی را کم می‌کند و همچنین اکسیمترازولین و فنیل آفرین هم اسپری‌هایی هستند که می‌توانند گرفتگی را رفع کنند.
  • انواع مکمل گیاهی و مکمل های تقویت کننده ایمنی بدن

چگونه از بروز حساسیت فصلی پیشگیری کنیم؟

شما هم حتما این جمله را شنیده اید که پیشگیری بهتر از درمان است. آیا این در مورد حساسیت‌های فصلی هم مصداق دارد؟ قطعا پرهیز از قرار گرفتن در معرض آلرژن‌ها یک اقدام پیشگیرانه و هم اقدامی برای درمان حساسیت فصلی در منزل است. چند مورد از این اقدامات را در ادامه ذکر می‌کنیم.

 

  • در معرض باد مستقیم کولر یا پنکه قرار نگیرید.
  • سیگار نکشید و حتی در معرض دود سیگار یا قلیان قرار نگیرید.
  • در محیط‌های شلوغ و پر جمعیت رفت و آمد نکنید.
  • از شوینده‌هایی اسیدی مانند وایتکس، جرم گیر، حشره کش و عطر و اسپری استفاده نکنید.
  • حداقل یک بار در هفته دیوارها و وسایل خانه را با دستمال مرطوب گردگیری کنید.
  • از لباس‌های پشمی، فرش پشمی استفاده نکنید و پتو را ملافه بپوشانید.
  • از تماس با گرد و غبار یا قرار گرفتن در معرض گرده‌ی گیاهان به‌خصوص در فصل بهاربپرهیزید.
  • برای پیشگیری از آلرژی پاییز در فصل سرد سال از شال گردن برای پوشاندن بینی و دهان خود استفاده کنید.
  • حیوانات خانگی به‌خصوص سگ و گربه و خرگوش در خانه نگه ندارید.
  •  اگر کمبود ویتامین دارید تحت نظر پزشک از مکمل‌های ویتامین C و امگا ۳ استفاده کنید.

مکمل های امگا ۳ و ویتامین ث موجود در دارو724 :

https://daroo724.ir/shop/شربت-امگا-3-مکس-یوروویتال-200-میلی-لیتر

https://daroo724.ir/shop/شربت-امگا-3-آپوویتال-150-میلی-لیتر

https://daroo724.ir/shop/قرص-جوشان-ویتامین-ث-500-میلی-گرم-حکیم-طعم-پ

https://daroo724.ir/shop/قرص-جوشان-ویتامین-ث-1000-میلی-گرم-هلث-اید-20-ع

https://daroo724.ir/shop/قرص-جوشان-ویتامین-ث-1000-میلی-گرم-آپوویتال-20

 

 

 

DarooAdmin
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.