آیا ویروس کرونا تمام شده است؟

ویروس کرونا

پس از عبور موج کوتاه و شدید ویروس کرونا با نام امیکرون، که توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) در تاریخ 5 آذر 1400 به رسمیت شناخته شد، به نظر می‌رسد که همه گیری کووید 19 در حال پایان است. البته این فرضیه زمانی درست است که سویه جدید ایجاد نشود. در این مقاله قصد داریم به بررسی مطالعات انجام شده درباره آخرین سویه این ویروس یعنی امیکرون و جهش جدید آن و چشم اندازی از پایان کرونا در ایران و جهان بپردازیم.

امیکرون؛ سویه غالب پیک ششم کرونا

گسترش اولیه و شیوع سویه امیکرون، سرعت بسیار بالایی داشت، به طوریکه در کمتر از سه ماه کل جهان را درگیر خود کرد. البته این شیوع ناگهانی با سرعت زیاد، فروکش کردن با سرعت زیادی را هم به همراه داشت. هم‌اکنون تقریبا همه کشورهای جهان موج ششم را پشت سر گذاشته‌اند و تا به حال روند کاهشی بیماری را تجربه می‌کردند. پس از این فروکش کردن ناگهانی، استفاده از ماسک و رعایت پروتکل‌های بهداشتی کاهش یافت و برخی پایان کرونا را تصور می‌کردند.

زیرسویه های امیکرون

امیکرون زیرسویه هایی نیز داشت که به شرح زیر است:

  • BA.1: اولین آن بود که باعث جهش و مواجهه جهان با موج جدیدی از کرونا شد.
  • BA.2 (امیکرون پنهان کار): نوع جهش یافته امیکرون بود که قدرت سرایت پذیری بالاتری نسبت به سویه‌های قبلی داشت. اکنون در بسیاری از کشورها نوع غالب، همین زیرسویه است.
  • XE: از ترکیب دو زیرسویه BA.1 و BA.2 به وجود آمد که سازمان جهانی بهداشت (WHO) این سویه را مسری ترین سویه کرونا دانسته بود. اولین بار در انگلیس شناسایی شد. جهان در مقابله با این ویروس آماده باش بود، ولی مصونیت زیاد افراد جهان به جهت گسترش زیرسویه BA.2 امیکرون از همه گیری این سویه جلوگیری کرد.
  • XD: این سویه نیز از خانواده امیکرون بوده و در کشورهای فرانسه، بلژیک و دانمارک شناسایی شد، اما همه گیر نشد.
  • BA.4 و BA.5: در برخی از کشورها مانند آفریقای جنوبی و انگلیس اولین بار دیده شده است. تاکنون گزارشی از میزان سرایت‌پذیری و بیماری‌زایی این دو سویه منتشر نشده است ولی برخی این دو سویه را عامل وقوع موج جدید ‌می‌دانند.

سویه جدید XE؛ مسری ترین سویه کرونا

پس از سویه ترکیبی امیکرون و دلتا، سازمان جهانی بهداشت (WHO)، درباره شیوع سویه جدیدی به نام «XE» که ترکیبی از دو زیر سویه امیکرون است هشدار داد. این سویه از سویه های قبلی بسیار مسری‌تر است. به گفته این سازمان احتمالا سویه جدید XE قابل انتقال ترین سویه ویروس کرونا است.

سویه کرونا ایکس ای (XE) چیست و چه تفاوتی با امیکرون دارد؟

همانطور که می دانید، گونه امیکرون که در سراسر جهان در حال گردش است، دارای زیرمجموعه های متعددی است و جهش های فرعی زیادی داشته است. دو نوع از جهش های این گونه به نام‌های BA.1 و BA.2 به گوش شما رسیده است. ما اکنون نوترکیبی از BA.1  و BA.2 را داریم که ایکس ای (XE) نامیده شده است. پس این جهش به عنوان یکی از زیر مجموعه های امیکرون طبقه بندی می‌شود.

قابلیت انتقال گونه XE چقدر است؟

بر اساس تجزیه و تحلیل اولیه از توالی های موجود، آنچه ما درباره قابلیت انتقال این نوترکیب BA.1 و BA.2 می دانیم این است که بر خلاف گزارش های منتشر شده مبنی بر رشد 10 برابری سرایت این گونه، امکان سرایت این نوترکیب به میزان جزئی نسبت به BA.2 رشد 10 درصدی را داشته است.

آیا سویه جدید XE کشنده تر است؟

در مورد میزان کشندگی این گونه نمی توانیم به صورت صددرصد بگوییم که این ویروس کشنده است. زیرا بر اساس داده های بدست آمده از امیکرون، این سویه میزان کشندگی کمتری داشته و لازم به ذکر است در جهش های ژنتیکی، اطلاعات ژنوم تغییر می‌کند و نمی‌توان صریح در مورد کشنده بودن یا نبودن این ویروس صحبت کرد.
سازمان جهانی بهداشت میزان کشندگی این ویروس را حدود 10 درصد اعلام کرده است و بهترین راه برای پیشگیری از خانواده کرونا و حتی COVID XE را تزریق واکسن کرونا اعلام کرد.

 

پایان کرونا با جهش های ترکیبی امیکرون

برخی صاحب نظران پس از شیوع امیکرون در جهان معتقد بودند که پس از امیکرون دیگر موج جدیدی ایجاد نخواهد شد و امیکرون آخرین سویه کروناست. زیرشاخه‌های ایجاد شده توسط امیکرون به نام های BA.1 , BA.2 و حالا ترکیب این دو و تشکیل ویروسی با نام XE تا حدودی این نظریات را رد کرد. البته این موارد زیرشاخه امیکرون هستند و واریانت جدیدی نیستند اما می‌توان نتیجه گرفت که هنوز پایان قطعی برای این ویروس را نمیتوان تصور کرد و باید منتظر جهش‌های این ویروس ماند.

همچنین برخی مطالعات نشان می‌دهند، امکان ترکیب سویه‌های مختلف کرونا و ایجاد گونه‌های جدید نیز وجود دارد که به طور خلاصه به آنها اشاره می‌کنیم:

    • Milder-cron: شدت کمتر بیماری را داراست و در صورت شیوع، ممکن است موج کوتاهی را در برخی کشورها ایجاد کند.
    • Omicron-Twin: از مصونیت ایجاد شده توسط امیکرون فرار کرده ولی شدت و سرایت پذیری بیماری مانند امیکرون است. درصورت ایجاد موج با این نوع، احتمالا مانند مانند موج قبل را تجربه خواهیم کرد.
    • Delta-Cron: این ترکیب می‌تواند سهمگین تر از موج اولیه امیکرون باشد. ترکیب عفونی بودن امیکرون با شدت و کشندگی دلتا و همچنین مقاومت دربرابر ایمنی ایجاد شده می‌تواند زنگ خطری برای جهانیان باشد.

پیک هفتم؛ مانع جدی پایان کرونا

با کاهش آمار مبتلایان و فوتی‌های ناشی از ویروس کرونا ، برخی صاحب نظران نظریه پایان کرونا را مطرح کردند که دیگر امکان موج جدید وجود نخواهد داشت و کرونا در حال پایان است. اما آمارها نشان می‌دهد که در بیشتر کشورها از جمله کشور عزیزمان ایران پس از روند کاهشی بعد از پیک ششم، حالا شاهد افزایش تعداد مبتلاها هستیم. پس فعلا با این وجود نظریه پایان کرونا رد شده و در آینده‌ای نزدیک اتفاق نخواهد افتاد.

دبیرکل سازمان بهداشت جهانی در گفتگوی اخیر خود ذکر کرد: موارد ابتلا به کرونا در 110 کشور جهان درحال اوج گیری است و موارد ابتلای جهانی 20 درصد افزایش داشته و تعداد فوتی‌ها نیز روند صعودی دارند.

پیک هفتم در ایران و جهان؛ موج جدید کرونا

همانطور که قابل پیش‌بینی بود، بعد از دوره سکون چندماهه، سناریوی رخ داده در اروپا و آمریکا در کشور ایران هم در حال وقوع است. ساب واریانت‌های BA.4 و BA.5 و همچنین دلتا احتمالا از اواسط مرداد 1401 پیک هفتم در ایران را ایجاد خواهند کرد و سویه غالب کشور خواهند شد. اگرچه تعداد مبتلایان کمتر از پیک پنجم با زیرسویه‌های BA.1 BA.2 خواهد بود، اما موارد بستری و فوتی نسبت به ابتلا بیشتر خواهد شد. پزشکان معتقدند توانایی این دو زیرسویه در آلوده کردن و شدت درگیری بیشتر از سویه‌های قبل خواهد بود.

علائم سویه جدید کرونا

علائم سویه BA.4 و BA.5 تفاوتی با گونه‌های قبلی ندارند. این علائم شامل موارد زیر است:

  • آب‌ریزش و گرفتگی بینی و چشم
  • تب
  • بدن درد
  • کلافگی
  • درد چشم یا سردرد
  • اختلال در بویایی و چشایی
  • تنگی نفس
  • سرفه
  • خس خس و سنگینی سینه
  • در برخی موارد اسهال

ایمنی زایی واکسن های تزریق شده کمک کننده نیست!

به گفته محققان و پزشکان متخصص، از علت‌های اصلی شیوع دوباره ویروس کرونا و وقوع پیک هفتم، کاهش تدریجی ایمنی زایی واکسن‌های تزریق شده است. همچنین برخی معتقدند مقاومت واکسن های تزریق و تایید شده، نمیتواند مانع ابتلا به جهش‌های BA.4 و BA.5 شوند. البته این به معنی عدم تزریق دوز بوستر واکسن کرونا نخواهد بود. سازمان جهانی بهداشت و همه پزشکان و متخصصان به جهت پیشگیری از وقوع موج هفتم کرونا، بر تزریق دوز سوم و دوز چهارم واکسن کرونا اتفاق نظر دارند.

علت وقوع موج جدید کرونا

دکتر کلوگ، از پزشکان WHO گفت: سه شرط برای موج جدید و وقوع پیک هفتم در آینده وجود دارد:

  • سویه جدید
  • واکسینه نشدن همه افراد جامعه
  • افزایش مراودات اجتماعی بدون رعایت موارد بهداشتی

متاسفانه کشور ایران نیز مانند سایر کشورها از این قاعده مستثنی نیست.

  • زیرسویه‌های جدید در صورت شیوع در جهان به ایران هم خواهند رسید.
  • هنوز حدود 20 میلیون نفر در ایران حتی دوز اول واکسن را نیز تزریق نکرده‌اند.
  • همچنین عدم رعایت پروتکل‌ها و عادی انگاری این ویروس بیش از سایر کشورها در ایران انجام شده است.

برخی دانشمندان بر این باورند با توجه به تجریبات دوسال گذشته از ویروس کرونا، افزایش تعداد مبتلاها هر سه ماه یکبار یک الگوست. تغییرات و جهش‌های ویروس در مدتی باعث موج جدیدی خواهد شد. همچنین از دیگر علت‌های وقوع موج جدید این است که افرادی که حتی پیش از این به سایر زیرسویه‌های امیکرون مبتلا شده‌اند نیز مصونیت برای عدم ابتلا ندارند و احتمال ابتلای مجدد آنان نیز وجود دارد. حال آنکه قبل‌تر افرادی که آنتی بادی ناشی از ابتلای قبلی به این ویروس را داشته‌اند در مقابل سویه‌های جدید مقاومت نسبی داشتند.

ما انسان‌ها ذاتاً موجودات اجتماعی هستیم؛ پس از دو سال طاقت فرسا و کم شدن رفت و آمدها و مراودات اجتماعی، زمانی که به این مقدار مبتلایان و فوتی ها کاهش یافت، به سرعت تمامی جشنواره‌ها، مراکز آموزشی، کنسرت‌ها و رویدادهای اجتماعی بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی برگزار شد. این یکی از علت‌های اصلی وقوع پیک جدید است.

چگونه از وقوع پیک جدید جلوگیری کنیم؟

قطعاً تاکنون این موارد را زیاد شنیده‌اید، اما هنوز هم ماسک، فاصله گذاری اجتماعی و رعایت پروتکل‌های بهداشتی اقدامات مهمی هستند که می‌توانیم برای جلوگیری از ابتلا به ویروس کرونا انجام دهیم. در ادامه به برخی نکاتی که باید برای جلوگیری و مهار پیک جدید رعایت کنیم اشاره می کنیم:

. به شاخص های کووید در منطقه خود توجه کنید

آمار مبتلایان به کرونا را در منطقه خود رصد کنید. یک راه آسان برای این کار، کنترل رنگ بندی‌های روزانه ارائه شده توسط مقامات بهداشتی کشور است. رنگ آبی نشان دهنده وضعیت عادی است، رنگ زرد نسبتاً پرخطر و رنگ قرمز نشان دهنده وضعیت پرخطر است. با آگاهی از وضعیت منطقه و شهر خود ‌می‌توانید به محض تغییر رنگ‌بندی، اقدامات لازم و پیشگیرانه را در مقابل این ویروس انجام دهید.

. از ماسک های با کیفیت استفاده کنید

توجه داشته باشید که هنوز هم ماسک یکی از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه ابتلا به کروناست. در این میان افرادی هستند که دیگر ماسک زدن را ضروری نمی‌دانند و بدون ماسک در مکان‌های خطرآفرین تردد می‌کنند. باید گفت که هنوز کرونا تمام نشده و استفاده از ماسک، لازمه جلوگیری از شیوع و قطع زنجیره کرونا می‌باشد. از ماسک های باکیفیت پزشکی یا ماسک های پارچه‌ای که به رعایت استانداردهای اعلام شده تهیه می‌شوند استفاده کنید.

. فاصله گذاری اجتماعی را رعایت کنید

این جمله را زیاد شنیده‌اید اما تنها راه قطع زنجیره و مهار پیک کرونا رعایت فاصله گذاری اجتماعی است. حتی الامکان از حضور در محیط‌های بسته و شلوغ خودداری نمائید و در صورت حضور حتماً از ماسک استفاده نمائید. تهویه مطبوع هوا در محیط‌های سربسته از دیگر اقدامات مهم و ضروری است.

. واکسیناسیون خود را تکمیل کنید

تحقیقات نشان داده‌است افرادی که حداقل دو دوز واکسن کرونا دریافت کرده‌اند به نسبت افرادی که واکسن تزریق نکرده‌اند کمتر به کووید 19 مبتلا شده‌اند و یا در صورت ابتلا نیز به نوع خفیف آن دچار شده‌اند. همچنین مرگ و میر ناشی از این ویروس در افراد واکسینه به طور محسوسی کمتر است. در کشور ایران مانند دیگر کشورهای جهان بیشتر مردم یک یا دو دوز واکسن تزریق کرده‌اند و به آن اکتفا نموده‌اند؛ اما حال که خبرها ناشی از وقوع پیک جدید به میان است، سازمان جهانی بهداشت و مسئولین بهداشتی بر تزریق دوز سوم و دوز چهارم تاکید زیادی کرده‌اند.

همچنین یکی دیگر از علت هایی که ضرورت تزریق واکسن کرونا را تایید می‌کند این است که WHO اعلام کرده واکسن‌های ساخته شده و موجود کرونا، در مقابل واریانت دلتا موثر است. چراکه احتمالا موج جدید با سویه دلتا نیز همراه است و ممکن است دلتا، سویه غالب شود.

. تست PCR کرونا انجام دهید

یکی از موثرترین راه‌ها جهت کاهش تعداد مبتلایان، انجام تست کرونا می‌باشد. در صورتی که علائمی دارید که از علائم مربوط به کرونا خوانده شده، در اولین قدم خود را قرنطینه کرده و استراحت نمائید. پس از گذشت 2 روز از شروع علائم نسبت به انجام تست PCR اقدام نمائید.

واکسیناسیون علیه کرونا

کاهش اثربخشی واکسن های کرونا با سویه امیکرون

کاهش اثربخشی واکسن‌های کووید 19 در طول زمان و ضرورت استفاده از دوزهای تقویت کننده در ماه‌های اخیر بیشتر درک شده است. درحالی‌که واکسن‌های تایید شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) همچنان دربرابر شدت بیماری و کمتر کردن بیماری منجر به فوت مؤثر هستند، اما همزمانی پیشرفت ویروس‌ها و پدید آمدن سویه‌های جدید در کاهش اثربخشی واکسن‌ها تاثیرگذار بوده است.

از آنجایی که کشورها در طول زمان به مدیریت کرونا به عنوان یک بیماری بومی روی خواهند آورد، ممکن است جهان با دوزهای بوستر یا تقویت کننده سالانه یا دوبار در سال، پیشگیری از این ویروس را مدیریت کند، مانند تزریق سالانه واکسن آنفولانزا.

بومی شدن یا پایان کرونا ؟

دانشمندان، چندین تعریف برای چگونگی عبور از مرحله همه گیری ویروس کرونا و رسیدن به بومی شدن ارائه داده اند. از نظر علمی، وقتی کووید 19 به مقداری وجود داشته باشد که نیازی به تغییر در روند و زندگی مردم جامعه نداشته باشد، می‌توان آن را بومی تعریف کرد. در مقایسه با همه گیری‌های قبلی مانند آنفولانزای 1918، همانطور که درحال حاضر خطر ابتلا به آنفلوانزا عادی تلقی می‌شود و محدودیتی برای عدم ابتلای به آن وجود ندارد، برای کرونا نیز این بومی شدن پیش بینی می گردد.

مسیر بومی شدن ویروس کرونا

بومی شدن کرونا در شرایط دیگر، زمانی رخ می‌دهد که نوسانات بیماری، تغییرات اندکی را در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی افراد جامعه ایجاد کند. همچنین وقتی اپیدمی (همه گیری) از فعالیت‌های اقتصادی جدا شده و از اثرات آن بر اقتصاد تا حد زیادی کاسته شود بومی تلقی خواهد شد.

کووید 19 بومی به این معنا نیست که این بیماری دیگر هیچ خطری ندارد. بعد از اعلام شرایط بومی شدن ویروس کرونا (در صورت عدم ایجاد سویه جدید و خطرناک) جهان باید آمادگی‌های لازم را درنظر داشته باشد.
اقداماتی که هر جامعه باید برای مدیریت موثر کرونای بومی انجام دهد:

  1. تعیین مجموعه‌ای از مراکز بهداشتی، بازارهای اقتصادی و مکان‌های اجتماعی جهت مدیریت در زمان بحران مجدد.
  2. نظارت و پیگیری پیشرفت در برابر اقدامات پیش بینی شده برای پاسخ سریع به شرایط جدید.
  3. استفاده مؤثر از واکسن‌ها و داروهای درمانی جهت محدود کردن هرچه بیشتر بیماری.
  4. انجام تغییرات و حرکت به سمت قبل از همه گیری به طور آهسته صورت گیرد.

یک سویه جدید ممکن است فصل جدیدی از همه گیری کرونا را به وجود آورد و جوامع باید آماده واکنش در صورت وقوع باشند. همانطور که ذکر شد آخرین نگرانی، یعنی زیرسویه جدید ایجاد شده به نام XE به طور جدی همه گیر نشد و به نظر می‌رسد که پایان کرونا نزدیک است و قدرت اولیه را دارا نیست.

 

پایان ویروس کرونا

پایان کرونا

برخی از کشورهای اروپایی یکسال پس از شیوع کرونا، با واکسیناسیون اکثریت جمعیت کشورشان، پایان کرونا را جشن گرفتند؛ اما این خوش خیالی بیش نبود. پس از گذشت مدت کوتاهی دولت‌هایی که پایان کرونا را جشن گرفته بودند، به اشتباه خود پی برده و با موج‌ها و سویه‌های جدید کرونا درگیر شدند.

با توجه با مطالب گفته شده، ممکن است به زودی با پایان کرونا روبرو نشویم، در کشور عزیزمان ایران، تعداد موارد ابتلا و فوتی‌ها کاهش چشمگیری داشته به طوری که بیشتر محدودیت‌ها برداشته شد و همه مدارس و دانشگاه‌های کشور به طور کامل بازگشایی شدند.

باید این نکته را نیز مورد توجه قرار داد که ایمنی واکسن های تزریق شده درحال کاهش است و مقامات بهداشتی لزوم تزریق دوز بوستر کرونا را توصیه کرده‌اند. همچنینن نظریه پایان کرونا مورد تایید صاحب نظران سلامت دنیا نبوده و آنها معتقدند که راه طولانی تا پایان آن وجود داشته باشد و ممکن است یک تغییر در ساختار این ویروس باعث بروز پاندمی دیگری در دنیا شود.

DarooAdmin
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.